Skistokken buigen of breken tijdens een val? Zo voorkom je het!

Een onverwachte ijsplaat, een haperende kantenwissel of simpelweg een moment van onoplettendheid: een valpartij overkomt de beste skiër. Niets is zo vervelend als wanneer je na een schuiver overeind krabbelt en merkt dat je skistok haaks omgebogen is of zelfs compleet doormidden is gebroken. Of je nu tijdens de krokusvakantie op de drukke pistes van Frankrijk staat of geniet van een zonnige skidag in Oostenrijk, kapot skimateriaal brengt onnodige kosten en rompslomp met zich mee. Gelukkig kun je heel wat doen om dit te voorkomen. Voorkomen dat je skistokken buigen of breken begint bij de juiste vasthoudtechniek, het juiste type materiaal en de manier waarop je valt. Wie vooraf op SkiAtlas.be de live webcams en sneeuwcondities checkt, weet bovendien beter aan wat voor ondergrond je je mag verwachten. In dit artikel geven we je praktische tips om je stokken heel te houden op de berg.

Skistokken buigen of breken: hoe gebeurt het precies?

Om schade te voorkomen, is het handig om te begrijpen hoe een breuk of buiging ontstaat. In de meeste gevallen raakt de punt van de skistok vast in een harde sneeuwlaag, een ijswandje of tussen de ski's terwijl je lichaam doorglijdt. Hierdoor ontstaat er een enorme hefboomwerking op de buis van de stok. Als de kracht te groot wordt, geeft het materiaal mee. Bij aluminium leidt dit tot een lelijke knik of buiging, terwijl carbon onder te grote spanning in één keer kan splinteren of breken.

Een andere veelvoorkomende oorzaak is dat je tijdens het vallen met je volle gewicht op de stok belandt. Als de stok plat op het ijs of een steen ligt en jouw heup of bovenbeen landt er bovenop, is het materiaal haast niet bestand tegen die plotselinge impact. Het hanteren van de juiste valtechniek en het bewust omgaan met je spullen kan dit leed grotendeels besparen.

Gebruik polsbandjes op de juiste manier (of kies voor een veiligheidssysteem)

Veel skiërs steken hun hand van bovenaf door het polsbandje en grijpen vervolgens het handvat vast. Dit is niet alleen gevaarlijk voor je duim, maar verhoogt ook de kans dat een stok buigt bij een val. Als de stok vasthaakt in de sneeuw en je hand zit vast in het lusje, trekt jouw voorwaartse snelheid de stok krom.

De correcte manier om traditionele polsbandjes te gebruiken is als volgt:

• Steek je hand van onderen door de lus van het polsbandje.
• Beweeg je hand naar beneden en grijp het handvat samen met de twee riempjes vast.
• Op deze manier rust je handpalm op het bandje. Als je valt en de stok blijft steken, glijdt je hand automatisch uit de lus zodra je je greep lost.

Overweeg je nieuw materiaal aan te schaffen? Kijk dan eens naar skistokken met een speciaal veiligheidssysteem of een kliksysteem. Deze handvatten ontkoppelen het lusje of de handschoen automatisch zodra er bij een val een neerwaartse of opwaartse trekkracht op ontstaat. Dit voorkomt niet alleen dat je stokken buigen of breken, maar beschermt ook je polsen en duimen tegen nare blessures.

Materiaalkeuze: aluminium versus carbon skistokken

Het type materiaal waarvan je skistokken zijn gemaakt, speelt een grote rol in hoe ze reageren op een val. Zowel aluminium als carbon heeft specifieke voor- en nadelen op het gebied van duurzaamheid:

• Aluminium skistokken: Dit zijn de meest populaire en betaalbare stokken. Aluminium is buigzaam. Bij een lichte val buigt de stok vaak mee in plaats van direct te breken. Een licht gebogen aluminium stok kun je soms voorzichtig met de hand of over je knie terugbuigen, al blijft het materiaal op die plek wel permanent verzwakt. Hoogwaardig aluminium (zoals de 7075-legering) is aanzienlijk sterker en stijver dan goedkoper aluminium.
• Carbon skistokken: Carbon is extreem licht van gewicht en trillingsdempend, wat erg prettig skiën is. Het materiaal is enorm stijf en zal onder normale omstandigheden niet snel buigen. Echter, bij een puntbelasting of een zware impact (zoals vallen op een scherpe ijskant) kan carbon spontaan breken of versplinteren. Een gebroken carbonstok is niet meer te herstellen.
• Composite of hybride stokken: Deze stokken combineren een onderkant van carbon met een bovenkant van aluminium. Hiermee profiteer je van het lichte gewicht van carbon en de impactbestendigheid van aluminium.

Ben je een agressieve skiër, zoek je vaak het park op of maak je regelmatig een smakkerd? Dan zijn robuuste aluminium stokken vaak een verstandigere en voordeligere keuze dan kwetsbare carbon varianten.

Valtechniek op de piste: laat je stokken los

Het klinkt tegenstrijdig als je je dure spullen wilt beschermen, maar de beste manier om te voorkomen dat je skistokken buigen of breken is door ze direct los te laten zodra je voelt dat je gaat vallen. Zodra je de controle verliest, laat je de handvatten los en strek je je armen niet stijf uit richting de sneeuw.

Door de stokken los te laten, vliegen ze vrij van je lichaam weg en kunnen ze niet klem raken onder je ski's of je torso. Dit verkleint niet alleen de kans op materiaalschade, maar voorkomt ook dat de scherpe punten van de stokken in je eigen lichaam of dat van een andere skiër prikken. Veiligheid voor jezelf en anderen op de piste staat immers altijd voorop. Volg bij een val altijd de basisregels van de pistedienst op en zorg dat je op een veilige plek buiten het zicht van de hoofdroute weer overeind krabbelt.

Onderhoud en vervoer: voorkom haarscheurtjes

Niet elke breuk ontstaat direct op de berg; soms wordt de basis voor een gebroken stok al gelegd tijdens het transport. Als skistokken los in een drukke dakkoffer liggen of klem zitten tussen scherpe skikanten, kunnen er microscopisch kleine beschadigingen of krasjes op de buis ontstaan. Deze verzwakken de structuur van de stok aanzienlijk. Bij de eerstvolgende lichte val op de piste kan de stok op exact die verzwakte plek doormidden breken.

Vervoer je skistokken daarom bij voorkeur in een beschermende skitertas of bind ze stevig vast aan je ski's met klittenbandstrips (skistraps) met de teller naar achteren gericht. Controleer voor het seizoen ook even je stoptellers (de schoteltjes onderaan). Als een teller ontbreekt, kan de stok veel dieper de sneeuw of de grond in prikken bij een val, met een grotere kans op buigen als gevolg. Met een goede voorbereiding en slim gebruik van de live webcams op SkiAtlas.be ga je goed geïnformeerd en met intact materiaal de berg op!